Cây Cỏ Sữa lá nhỏ – Địa Cẩm Thảo (地锦草)

 Toàn thân cây phơi/sấy khô của cây Địa Cẩm hoặc Ban Địa Cẩm thuộc họ Đại kích (Euphorbiaceae).

CÔNG NĂNG & CHỦ TRỊ

• Công năng: Thanh nhiệt giải độc, lương huyết chỉ huyết, lợi thấp thoái hoàng.

• Chủ trị: Kiết lỵ, tiết tả (tiêu chảy), khái huyết (ho ra máu), niệu huyết (tiểu ra máu), tiện huyết (đi ngoài ra máu), băng lậu, nhọt độc sưng đau, thấp nhiệt hoàng đản (vàng da do thấp nhiệt).

• Liều dùng – Cách dùng: Sắc uống 9 – 20g. Dùng ngoài lượng vừa đủ.

• Kiêng kỵ & Chú ý:

  • Tránh ăn đồ cay nóng, kích thích; nên ăn uống thanh đạm trong thời gian dùng thuốc.

  • Phụ nữ có thai và đang cho con bú cần sự tư vấn, đánh giá của thầy thuốc trước khi dùng.

LÂM TRÀNG ỨNG DỤNG & PHỐI NGHĨA

• Trị Tả Lỵ, Tiện Huyết: Thường tán bột uống với nước cháo; hoặc phối ngũ với Mã Xỉ Hiện (rau sam) để tăng hiệu lực lương huyết chỉ lỵ.

• Trị Các Chứng Xuất Huyết: Phối ngũ với Tam Thất để hóa ứ chỉ huyết mà không để lại huyết ứ; trị tiểu ra máu thường dùng cùng Bạch Mao Căn, Tiểu Kế; trị chấn thương xuất huyết dùng cây tươi giã nát đắp ngoài.

• Trị Thấp Nhiệt Hoàng Đản: Sắc uống đơn độc hoặc phối ngũ với Nhân Trần, Chi Tử, Hoàng Bá để lợi thấp thoái hoàng.

• Trị Mụn Nhọt, Độc Xà Cắn: Dùng cây tươi giã nát đắp trực tiếp lên vùng tổn thương.

THÀNH PHẦN HOÁ HỌC & DƯỢC LÝ MODERN

• Thành phần: Flavonoid (kaempferol, quercetin, luteolin…), coumarin (scopoletin…), terpenoid, acid hữu cơ (gallic acid…) và tannin.

• Tác dụng dược lý: Kháng vi sinh vật gây bệnh, chống oxy hóa, hỗ trợ cầm máu.

BIỆN CHỨNG DỤNG DƯỢC (SO SÁNH)

• Địa Cẩm Thảo vs. Bạch Đầu Ông: Cả hai vị đều quy kinh Đại trường, kiêm thanh nhiệt giải độc, lương huyết chỉ lỵ. Địa Cẩm Thảo thiên về chỉ huyết và lợi thấp thoái hoàng; trong khi Bạch Đầu Ông thiên về thanh huyết phân nhiệt độc, là thánh dược trị lỵ và âm ngứa khí hư.

• Chế phẩm liên quan: Tràng Viêm Ninh, Mãng Xà Dược Phiến (Jidesheng), Tam Thất Chỉ Huyết Phiến.