Rách sụn chêm khớp gối là tình trạng một hoặc cả hai miếng sụn chêm (ở khớp gối) bị rách, vỡ hoặc nứt do chấn thương đột ngột (thường gặp khi chơi thể thao) hoặc do quá trình thoái hóa tự nhiên theo tuổi tác.
1. Sụn chêm khớp gối là gì và nằm ở đâu?
Trong mỗi khớp gối có 2 miếng sụn chêm hình chữ C nằm giữa xương đùi (trên) và xương chày (dưới):
-
Sụn chêm trong: Nằm ở phía trong khớp gối.
-
Sụn chêm ngoài: Nằm ở phía ngoài khớp gối.
Chức năng chính của sụn chêm:
-
N đóng vai trò như một tấm đệm giảm xóc, hấp thụ lực tác động khi bạn đi lại, chạy nhảy.
-
Giúp phân bố đều trọng lượng cơ thể lên khớp gối.
-
Giữ cho khớp gối hoạt động ổn định, trơn tru.
2. Nguyên nhân gây rách sụn chêm
-
Chấn thương cơ học (phổ biến ở người trẻ, chơi thể thao): Xảy ra khi gối bị xoắn vặn đột ngột trong khi chân vẫn đang cắm chặt xuống đất (như xoay người đột ngột khi đá bóng, bóng rổ, cầu lông, tennis…).
-
Thoái hóa (phổ biến ở người lớn tuổi): Theo thời gian, sụn chêm bị mòn, mỏng và mất độ đàn hồi. Lúc này, chỉ cần một động tác xoay gối nhẹ hoặc gập gối sâu (như ngồi xổm) cũng có thể làm sụn chêm bị rách.
3. Dấu hiệu nhận biết
Khi bị rách sụn chêm, bạn có thể gặp các triệu chứng:
-
Tiếng “cắc”: Cảm giác hoặc nghe thấy tiếng rắc ở gối ngay thời điểm chấn thương.
-
Đau gối: Đau nhói ở khe khớp gối, đặc biệt khi xoay gối hoặc ấn vào.
-
Sưng và cứng gối: Xuất hiện sau vài giờ hoặc qua một đêm.
-
Kẹt khớp (khóa khớp): Khó duỗi thẳng hoặc gập gối hoàn toàn, cảm giác như có vật cản bên trong khớp.
-
Cảm giác gối bị “khuỵu” hoặc không vững khi đi lại.
4. Rách sụn chêm có tự lành không?
Khả năng tự lành của sụn chêm phụ thuộc vào vị trí vết rách:
-
Vùng đỏ (1/3 ngoài): Nơi có nhiều mạch máu nuôi dưỡng. Vết rách nhỏ ở vùng này có thể tự lành hoặc phục hồi tốt sau khi khâu.
-
Vùng trắng (2/3 trong): Nơi không có mạch máu nuôi dưỡng. Vết rách ở đây không thể tự lành, thường cần can thiệp cắt bỏ phần sụn rách nếu gây đau hoặc kẹt khớp.
5. Cách điều trị phổ biến
Tùy thuộc vào mức độ rách, độ tuổi và mức độ hoạt động của bệnh nhân:
-
Điều trị bảo tồn (không phẫu thuật): Áp dụng cho vết rách nhỏ ở vùng có mạch máu hoặc do thoái hóa nhẹ.
-
Nghỉ ngơi, chườm lạnh, băng ép, kê cao chân (phương pháp RICE).
-
Dùng thuốc giảm đau, chống viêm.
-
Tập phục hồi chức năng để tăng cường sức mạnh cơ đùi.
-
-
Phẫu thuật nội soi khớp gối: Áp dụng khi vết rách lớn, gây kẹt khớp hoặc điều trị bảo tồn không hiệu quả.
-
Khâu sụn chêm: Bác sĩ khâu nối lại phần sụn bị rách (ưu tiên ở người trẻ).
-
Cắt bỏ một phần sụn chêm: Cắt gọt bỏ phần sụn rách hỏng để tránh cọ xát gây đau.
-
Bạn đang gặp triệu chứng này sau chấn thương hay đang tìm hiểu thông tin chung? Nếu có dấu hiệu kẹt khớp hoặc đau sưng kéo dài, bạn nên đi khám chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình để chụp MRI chẩn đoán chính xác.
