Chuột rút (vọp bẻ) là tình trạng cơ bắp co thắt đột ngột, gây đau và khiến cơ bị cứng trong vài giây đến vài phút. Nếu bạn hay bị chuột rút, đặc biệt ở bắp chân, bàn chân hoặc ban đêm khi ngủ, có thể do nhiều nguyên nhân chứ không chỉ đơn giản là thiếu canxi.
A. Những nguyên nhân thường gây chuột rút
1. Cơ bắp hoạt động quá sức
Đi bộ nhiều, đứng lâu, chơi thể thao, vận động đột ngột hoặc cơ bắp chưa được làm quen với cường độ vận động có thể gây chuột rút.
2. Mất nước và rối loạn điện giải
Đổ mồ hôi nhiều, tiêu chảy, nôn ói hoặc dùng thuốc lợi tiểu có thể làm thay đổi lượng natri, kali, magie và các chất điện giải khác trong cơ thể.
3. Chuột rút về đêm
Thường gặp ở bắp chân hoặc bàn chân khi ngủ, đặc biệt ở người lớn tuổi. Nhiều trường hợp không tìm được nguyên nhân rõ ràng và không nhất thiết do thiếu khoáng chất.
4. Thiếu chất hoặc chế độ ăn chưa hợp lý
Thiếu một số chất dinh dưỡng có thể góp phần gây co cơ, nhưng không thể kết luận thiếu canxi hay magie chỉ dựa vào triệu chứng chuột rút.
Các nguyên nhân khác cần lưu ý:
-
Tuần hoàn máu kém: đau bắp chân khi đi bộ, giảm khi nghỉ có thể gợi ý bệnh động mạch ngoại biên.
-
Bệnh thần kinh hoặc cột sống: có thể kèm tê bì, đau lan từ lưng xuống chân hoặc yếu cơ.
-
Bệnh thận, tiểu đường, rối loạn tuyến giáp hoặc tác dụng phụ của một số thuốc cũng có thể liên quan.
2. Khi bị chuột rút nên làm gì?
-
Nếu bị chuột rút bắp chân: duỗi thẳng đầu gối, từ từ kéo mũi bàn chân về phía ống chân.
-
Xoa bóp nhẹ nhàng vùng cơ đang co cứng.
-
Uống nước nếu có khả năng bạn đang thiếu nước.
- Để phòng ngừa, nên kéo giãn bắp chân nhẹ nhàng trước khi đi ngủ và tránh tăng cường độ vận động quá đột ngột.
Không nên tự uống canxi, magie hoặc kali liều cao khi chưa xác định có thiếu hay không. Nếu chuột rút thường xuyên, bác sĩ có thể cân nhắc xét nghiệm điện giải, chức năng thận và các xét nghiệm khác tùy triệu chứng.
Lưu ý: Nếu một bên chân sưng, nóng, đỏ và đau, cần đi khám khẩn cấp; nếu chuột rút đi kèm yếu cơ rõ rệt hoặc đau dữ dội kéo dài, cũng cần được đánh giá y tế.
3. Bạn thường bị chuột rút trong trường hợp nào?
Tôi hỏi thêm một chút để giúp bạn xác định nguyên nhân có khả năng phù hợp nhất.
