Bàn về điều trị Đông y đối với Hội chứng nhiệt miệng

Bàn về điều trị Đông y đối với Hội chứng nhiệt miệng

Tác giả: Bác sĩ Tăng Di Gia (Chuyên khoa Châm cứu & Chấn thương, Bộ phận Y học cổ truyền)

1. Hội chứng nhiệt miệng là gì?

Theo Phân loại Quốc tế về Bệnh đau đầu (phiên bản tiếng Trung lần thứ 3), Hội chứng nhiệt miệng (Burning mouth syndrome – BMS) được định nghĩa là tình trạng:

• Khoang miệng có cảm giác nóng rát hoặc cảm giác bất thường.

• Tái phát hơn hai giờ mỗi ngày và kéo dài trên ba tháng.

• Đã qua thăm khám nhưng không tìm thấy nguyên nhân bệnh lý Tây y rõ ràng.

2. Triệu chứng nhận biết

• Cảm giác đau: Đau rát hoặc có cảm giác bất thường ở lớp niêm mạc miệng nông.

• Vị trí: Thường ở cả hai bên, trong đó đầu lưỡi là vị trí phổ biến nhất. Mức độ khó chịu lúc nặng lúc nhẹ, thất thường.

• Biểu hiện bên ngoài: Quan sát trực tiếp niêm mạc miệng trông hoàn toàn bình thường, không thấy vết thương hay dị dạng rõ rệt.

• Triệu chứng đi kèm: Một số người có cảm giác khô miệng. Bệnh này đặc biệt dễ xảy ra ở phụ nữ trong giai đoạn mãn kinh.

• Lưu ý: Một số bệnh lý khác cũng có thể gây ra cảm giác bỏng rát miệng tương tự như đái tháo đường, xơ cứng rải rác, nhiễm nấm miệng… Những trường hợp này cần kết hợp điều trị Tây y để đạt hiệu quả tốt hơn.

3. Góc nhìn và phương pháp điều trị của Đông y

Đông y xếp hội chứng này vào phạm vi chứng đau miệng, đau lưỡi. Tình trạng nóng rát tái phát này có mối liên quan mật thiết với các tạng phủ: Tim (Tâm), Gan (Can), Tỳ, Thận.

• Nguyên nhân cốt lõi: Phần lớn do mất cân bằng như tâm hỏa, can hỏa, tỳ vận bất thường sinh thấp nhiệt, hoặc thận hư sinh hỏa. Bệnh lâu ngày thường kèm theo tình trạng khí trệ huyết ứ.

• Nguyên tắc điều trị: Trị tận gốc bằng cách thông qua phép vọng, văn, vấn, thiết để tìm ra nguyên nhân mất cân bằng thể chất và điều trị phù hợp.

Các phương pháp điều trị chính trong Đông y:

1. Thuốc uống Đông y:

   • Dùng thuốc uống trong để giảm cảm giác nóng rát/bất thường, nâng cao khả năng phục hồi và ngăn ngừa tái phát.

   • Các bài thuốc từng được áp dụng bao gồm: Hoàng cầm thang, Sâm linh bạch truật tán, Đạo xích tán, v.v.

2. Liệu pháp huyệt vị:

   • Áp dụng cho các bệnh nhân bị khí trệ huyết ứ do bệnh lâu ngày hoặc do tâm trạng không thông suốt.

   • Sử dụng châm cứu, châm cứu laser hoặc xoa bóp các huyệt đạo cụ thể giúp khơi thông khí huyết bị tắc nghẽn, giảm đau và làm dịu sự khó chịu ở miệng.

3. Liệu pháp tĩnh tâm (Thư giãn):

   • Bệnh có liên quan đến các yếu tố tâm lý và cảm xúc (như lo lắng, trầm cảm).

   • Cảm xúc quá mức trong Đông y sẽ làm tổn hao khí lực và suy giảm khả năng phục hồi, vì vậy người bệnh nên luyện tập các bài tập thư giãn để giảm bớt sự khó chịu.

💡 Lời khuyên từ bác sĩ

• Quá trình điều trị cần có sự kiên nhẫn và thời gian.

• Ngay cả khi các triệu chứng biến mất nhanh chóng sau khi điều trị, bác sĩ khuyến nghị nên tiếp tục điều chỉnh cơ thể trong khoảng 2 đến 3 tháng để tránh tái phát.